English
Vietnamese
Tin tức - sự kiện
Đi xem đặc sản phố cổ Hà Nội
TP - Từ sau khi được UNESCO xếp vào số di sản phi vật thể của thế giới sẵn sàng biến mất bất cứ lúc nào, ca trù như được tiếp sức sống mới. Cụ thể, đang xuất hiện ngày càng nhiều điểm diễn ca trù thường xuyên giữa lòng Hà Nội và ca trù bắt đầu bán được vé- điều hiếm có suốt nhiều thập kỷ nay.
Chỉ chiếc sập gụ sát ban thờ trong gian tiền tế của đền Quán Đế (Hàng Buồm) là được chiếu sáng. Đó chính là sân khấu dành cho ca trù. Mở đầu chương trình, khán giả phải xem đào kép qua một mành tre mỏng. Hết một bài, bức mành mới được cuốn lên. Việc xem qua mành đơn thuần là một cách đưa khán giả chìm sâu vào khung cảnh, âm thanh trầm lắng của quá khứ, tách biệt khỏi sự ồn ã của hiện tại trong tâm trạng thư thái, một cách tiếp cận mới của Ca trù Thăng Long.
Căn cứ vào lượng ghế dành cho khán giả thì điểm diễn ca trù ở đền Quán Đế mỗi lần chỉ đón 20 khách. Khách Việt phải trả 200.000đồng, còn khách nước ngoài- 10USD. Ca nương Phạm Thị Huệ- phụ trách điểm diễn lý giải, chia sẻ, không gian vừa đủ cho dưới 30 khách, thu phí thấp hơn sẽ không đủ chi phí, trong chương trình chúng tôi dành ra 15 phút để giới thiệu đôi nét về lịch sử ca trù về các nhạc cụ, qua đây người Việt nam có thêm cơ hội trải nghiệm, thưởng thức những sáng tạo, sự tinh túy, hồn cốt của dân tộc mình.
Khách đến với Quán Đế vào tối thứ bảy hàng tuần sẽ được thưởng thức những thanh âm ca trù nguyên bản, không qua tăng âm. Sau nhiều năm diễn miễn phí theo chủ trương của giáo phường để quảng bá ca trù ở các đình và tư gia, giờ đây các đào nương trẻ của ca trù Thăng Long giọng đã ngọt hơn, tiếng đàn thuần thục hơn, đủ tài "lấy" tiền của khán giả.
Khán giả (người nước ngoài thường chiếm quá nửa) nghe ca trù có thể nói như nuốt lấy từng lời. Có thể vì ca trù lạ quá, hay quá. Cũng có thể họ phải nghe cho thỏa... số tiền đã bỏ ra. Nhưng có một bí quyết khiến khách tập trung đó là ánh sáng. Có lần tôi than phiền ánh sáng quá yếu để có thể chụp ảnh, chị Huệ cho hay, nếu sáng tưng bừng là khán giả mất tập trung ngay. Việc không có tăng âm vô hình trung cũng khiến khán giả càng phải lắng tai nghe.
Buổi diễn chỉ kéo dài 1 tiếng, kể cả thời gian giữa giờ dành để giới thiệu (bằng tiếng Việt và Anh) về nghệ thuật ca trù. Cùng lúc, các cô đào trẻ bưng trà và bánh đậu xanh đi mời khách. Nếu trời nóng, các cô phát cả quạt giấy. Không buổi nào khách không thắc mắc về ca trù. Khách nước ngoài rất hay tò mò về nội dung các bài hát. Họ cảm động trước sự đam mê của các đào nương nhỏ tuổi, họ thường cảm ơn các ca nương, kép đàn đã gìn giữ môn nghệ thuật này để họ có cơ hội thưởng lãm. Còn người Việt hay hỏi học ca trù cần tiêu chuẩn gì, ngoài 20 tuổi có học được không... nhưng rồi không thấy đến học.
Đã bắt đầu nhen nhóm được thú chơi ca trù như của các văn nhân tài tử khi xưa. Thỉnh thoảng lại thấy những gương mặt quen thuộc của vài cụ ông tại Quán Đế. Các cụ hẹn nhau đem những bài thơ hát nói do chính mình sáng tác đến cho đào nương hát. Đào nương Ca trù Thăng Long có khả năng xem qua cái hát ngay được bài thơ mới. Tác giả bài thơ ngồi làm quan viên (gõ trống chầu) luôn, sau đó không quên thưởng thêm cho đào kép vào một chiếc khay để trên sập.
Điểm diễn thứ 2 sẽ được khai trương vào tháng 9 tổ chức 20h thứ 3, 5, 7 tại nhà cổ 87 Mã Mây cũng sẽ do Ca trù Thăng Long phụ trách, dự kiến sáng đèn.
Ngoài khu phố cổ, du khách vẫn xem được ca trù, kể cả vào ban ngày. CLB Ca trù Hà Nội diễn tại Bích Câu đạo quán (14 Cát Linh) vào tối thứ bảy hàng tuần và sáng chủ nhật cuối tháng. Còn sáng chủ nhật đầu tháng, từ 9h đến 10h là giờ diễn tại Bảo tàng Dân tộc học (Nguyễn Văn Huyên) của CLB ca trù UNESCO.
Nguyễn Mạnh Hà
(Theo Tiền Phong online)
