English
Vietnamese
Tin tức - sự kiện
Gìn giữ và phát huy ca trù: Có thể bắt bàn tay bằng một bàn tay
Giáo sư tiến sĩ Trần Văn Khê và nghệ nhân Nguyễn Phú Đệ
NDĐT- Nhà cổ 87 Mã Mây tối 5-10 chật kín người. Mưa gió không ngăn được khán giả trong nước và du khách quốc tế đến với giáo phường Ca trù Thăng Long để cùng chứng kiến một dấu mốc đầy ý nghĩa: Tiếng tom chát từ nay sẽ vang lên hàng đêm trong lòng phố cổ Hà Nội.
Sênh phách lại về phố cổ
Một năm trước, Ca trù Thăng Long đã trở thành giáo phường đầu tiên đưa hát ả đào trở lại với đời sống phố cổ khi ra mắt chương trình biểu diễn vào tối thứ 7 hàng tuần tại Hàng Buồm.
Ca nương Phạm Thị Huệ, Chủ nhiệm giáo phường- người vừa được nhận bằng chứng nhận World Master (Nghệ nhân thế giới) do Ban tổ chức World Master (VMOC) trao tặng ngày 1-9, chia sẻ: "Duy trì được địa điểm Hàng Buồm không hề dễ dàng. Cũng có lúc chúng tôi thấy nản và phải đấu tranh với chính bản thân mình để không từ bỏ ca trù. Đúng là "yêu nghề, nghề lại yêu cho"! Sau một năm cố gắng không ngừng, 28 Hàng Buồm đã có được lượng khách tương đối ổn định. Có điều công việc ít quá (1 buổi/tuần-PV) nên số tiền thu được vẫn chưa đủ để trang trải các chi phí. Chúng tôi hy vọng khán giả sẽ tiếp tục ủng hộ chương trình biểu diễn lúc 20h thứ 3, 5, 7 tại 87 Mã Mây để các ca nương, kép đàn có thêm động lực mà giữ nghề".
Duy trì những địa điểm này có thể coi là một cố gắng đáng ngạc nhiên của các ca nương, kép đàn, khi mà thu nhập từ mỗi suất diễn có lúc chẳng đủ tiền ăn tối. Hoạt động của Ca trù Thăng Long và Ca trù Hà Nội nhiều năm nay gần như vẫn dựa sự nỗ lực của các nghệ nhân và một số bạn trẻ yêu nghề.
Hợp tác với du lịch- vẫn chuyện trên giấy!
Chủ trương khuyến khích ngành du lịch hợp tác với văn hóa để quảng bá tới du khách những di sản văn hóa phi vật thể độc đáo của VN đã được Bộ VHTTDL đưa ra từ lâu. Nhưng với ca trù, chuyện hợp tác dường như vẫn chỉ dừng lại ở chủ trương.
Ca nương Phạm Thị Huệ cho biết, lượng khách nghe mà Ca trù Thăng Long có được chủ yếu là khách lẻ. Người của giáo phường ngày ngày phải mày mò quảng bá về chương trình trên các mạng xã hội và đi rải tờ rơi đến từng nhà hàng, khách sạn để tìm kiếm khán giả.
Ca nương Bạch Vân chia sẻ trong ngậm ngùi: "Nhiều khi 5-7 ca nương, kép đàn hát để phục vụ 1-2 khách nghe. Có những ngày mưa còn không có khách nào. Khả năng của CLB chỉ có thể quảng bá ở một quy mô nhỏ. Chúng tôi không thể một mình làm tất cả mọi việc".
Quả thật, ca trù dường như chỉ tấp nập khán giả vào mỗi dịp miễn phí. Còn các buổi biểu diễn bán vé thì luôn hiu hắt, dù giá vé rất rẻ so với các chương trình ca nhạc.
Sở VHTTDL Hà Nội đã từng đưa một số công ty lữ hành tới nghe các chương trình biểu diễn để hỗ trợ việc hợp tác. "Nhưng mọi việc chỉ dừng lại ở đó. Cho tới bây giờ chúng tôi vẫn chưa nhận được sự hợp tác lâu dài của bất cứ công ty du lịch nào. Có lẽ bản thân những người làm du lịch Việt Nam vẫn chưa thấy yêu ca trù, chưa thấy việc gìn giữ và quảng bá ca trù là trách nhiệm chung của tất cả mọi người".
Có mặt trong một buổi biểu diễn của Ca trù Thăng Long tại Hàng Buồm với lác đác vài khách nghe, chủ yếu là người nước ngoài, ông Hoàng Minh Châu, một khán giả yêu ca trù cười buồn: "Thấy không? Chỉ có người nước ngoài đến nghe và ủng hộ ca trù. Di sản của mình mà toàn là người ta gìn giữ hộ, người mình thì thờ ơ quá!"
Tiếng thở dài của ca nương Bạch Vân và nụ cười buồn của khán giả Hoàng Minh Châu có lẽ sẽ còn lặp lại nhiều lần, nếu như những người làm du lịch VN không thực sự vào cuộc cùng các nghệ nhân ca trù, nếu như Bộ VHTTDL không có những chính sách quyết liệt hơn để phát huy di sản.
Người ta nói quá nhiều đến cái bắt tay lý tưởng giữa du lịch và văn hóa.
Nhưng bàn tay của các nghệ nhân ca trù đã sẵn sàng chờ đợi từ lâu, mà sao vẫn chưa có bàn tay du lịch nào nắm lấy?
TÙNG DƯƠNG - Ảnh: PHÚC NGHỆ
Lịch biểu diễn: http://catruthanglong.com/p241-lich-bieu-dien-cua-ca-tru-thang-long.html
